Dizelin Zaferi

Otomobil sürücüleri dizel motorun tutumluluğuna her yakıt takviyesinde bir kez daha tanık oluyorlar. Dizelin başarısı sadece tutumluğundan ileri gelmiyor. Bosch'un geliştirdiği yeni teknolojileri sayesinde yeni kuşak dizel motorlarıyla donatılmış otomobillerin sürüş keyfi artıyor.Yakıt tasarruflu motor teknolojisi ve sürüş dinamiği nihayet birbiriyle bağdaşabilen iki olumlu nitelik halini alıyor.

Rudolf Diesel 1897'de ilk dizel motoru çalıştırdığında,"o zamana dek bilinen bütün tahrik sistemlerinden daha tasarruflu ve daha verimli bir motor geliştirme hayaline" ulaşmış oldu.Buhar makinesi henüz %10 verimle çalışırken ilk örneği 4,5 ton ağırlığında sabit yerleşimli bir prototip olan dizel motorunun verimi o zaman %30'du. Yani ilk dizel motoru bile, benzinli motorların ancak 1990'lı yılların başında ulaşabildiği bir performansa sahipti.1920'li yıllarda dizel motorlu ilk ticari araçlar piyasaya sürüldü. Deniz ve hava taşımacılığı da bu teknolojiye büyük ilgi gösterdi. Örneğin "Graf Zeppelin" adlı zeplinin hava tahriki için dizel motorları kullanıldı.

1936 yılında sunulan Mercedes 260 D, ilk dizel motorlu binek araçtı.Ancak dizel motoru otomobillerde daha uzun sürekabullenilmeyi bekleyecekti, çünkü tasarruflu ve uzun ömürlü olmasına rağmen 1970'li yıllara kadar gürültülü, kullanım konforu ve dinamizmden uzak tanımından kurtulamayacaktı.Audi'nin binek araçlarına yönelik ilk direkt enjeksiyonlu motoru tanıtmasıyla birlikte dizel motor ilgi görmeye başlamış oldu.Dizel artık yalnızca tasarruflu olmakla kalmıyor, o zamana kadar dizel motordan beklenmeyen bir sürüş dinamiğine de kavuşuyordu. Bununla birlikte egzoz emisyonları da giderek daha düşük seviyelere çekiliyordu.

2003 yılında Avrupa'da trafiğe çıkan yeni binek araçlarının neredeyse yüzde 44'üdizel tahrikliydi, yani dizel motorlu araç sayısı bir önceki yıla kıyasla %3 artış kaydetmişti. Bu başarı hikayesi sürmeye devam ediyor ve 2005 yılında trafiğe çıkacak araçların yarısının dizel motorlu olması bekleniyor. Temiz sürüş keyfi başarı eşiğini aşmış bulunuyor. Artık dizel motoru küçük ölçekli ekonomik araçlarda olduğu kadar; geniş, lüks sınıf otomobillerde de kendini kanıtlamış durumda.

Dizel Enjeksiyon Sistemleri

Dizel motor tutumluluğunu, dinamik ve sportif karakterini, temiz ve gürültüsüz çalışmasını; kısacası bugünkü cazibesini Bosch'un modern enjeksiyon sistemlerine borçludur.

Araçlarda kullanılan enjeksiyon sistemleri otomobil üreticilerine göre farklılık gösterse de gerek "Unit Injector System (UIS)" gerekse "Common Rail System (CRS)" olarak adlandırılan bu sistemlerin tümü Bosch tarafından geliştirilmiştir ve verdikleri sonuç açısından eşdeğerdirler.

Her iki sistemde yakıt çok yüksek basınçla silindirlere püskürtülür (= enjekte edilir). Enjeksiyon işlemi elektronik kontrollü olarak gerçekleştiği için yakıt daima optimum seviyede olur, yani silindire gerekli miktarda yakıt tam zamanında enjekte edilir. Böylece minimum düzeyde yakıt tüketerek maksimum düzeyde performans sağlanırken egzoz emisyonları da olabilecek en düşük düzeyde tutulur.

Unit Injector System (UIS)

Türkçe'de Birim enjektör sistemi olarak da adlandırılan Unit Injector System (UIS)'de yüksek basınç pompası ve enjektör memesi tek bir üniteyi, yani birim enjektörünü (UI) oluşturur. Binek araçları motorlarında maksimum 2.050 bar basınç üretebilen bu sistemde motorun her silindirine bir birim enjektörü tayin edilmiştir. Birime entegre edilmiş olan enjektör memesi yanma odasının içine girecek şekilde tasarlanmıştır. Unit Injector sistemleri değişken süreli hassas enjeksiyon işlemlerine izin veriyor. Netice olarak enjeksiyon işleminin akışı ve yüksek basınç bir araya getirilerek çok verimli bir yanma sağlanmaktadır. Bunun anlamı daha yüksek performans, daha düşük yakıt tüketimi ve daha az egzoz ve gürültü emisyonudur.

Common Rail System (CRS)

Common Rail sisteminde yakıt tüm silindirler için tek bir hatta, azami 1.600 bar'a kadar varabilen yüksek basınç altında enjeksiyon işlemine hazır tutulur. Enjeksiyon anı ve enjeksiyon süresi yüksek performanslı solenoid valfler aracılığıyla her silindir için ayrı olarak ayarlanır. Common Rail sisteminde basınç üretimi ve enjeksiyon işleminin birbirinden ayrı tutulması sayesinde yanma işleminin verimini yükseltme olanağı artar.

Üçüncü nesil Common Rail enjeksiyon sistemi çok hızlı tetiklemeli sıralı piezo enjektörleri sayesinde emisyon düzeyini yüzde yirmi daha, yakıt tüketimini de yüzde üç oranında düşürür ve bununla birlikte motor gürültüsünü azaltır.

İhtiyaca uygun kontrol

Bosch'un elektronik dizel kontrol ünitesi EDC, motorun tüm çalışma aralıklarında dizel enjeksiyon sistemini optimum seviyede yönetir. EDC motorda yer alan çeşitli sensörlerden gelen bilgileri değerlendirerek en verimli enjeksiyon işlemini hesaplar.

Emisyonları daha da aşağıya çekmek için

Emisyonları daha da düşürmek için egzoz gazlarının işlenmesine yönelik ek yöntemler uygulanıyor.

Katkılı ya da katalizör kaplamalı dizel partikül filtreleri sayesinde geleceğin azami emisyon düzeylerini belirleyen çok katı normlar daha bugünden yerine getiriliyor, hatta emisyonlar bu normların belirlediği seviyelerin altına bile çekiliyor.

Bosch'un teknolojisi standardları belirliyor

Bosch'un geliştirdiği yüksek hassasiyetli ve üstün performanslı dizel teknolojisi günümüz modern dizel motorlarında standardı belirliyor.

2004 yılı için toplam 7 milyon adet Common Rail ve Unit Injector üretmeyi öngören Bosch, bu kapasiteyle gerek üretim gerekse teknoloji bakımından dünya çapında lider konumunda.

Etkin ArGe çalışmalarımız ve geliştirdiğimiz daha birçok teknoloji sayesinde gelecekte de dizelin temiz ve yüksek performanslı alternatif olarak yaygınlaşmasına katkıda bulunacağız.